Их дээд сургууль төгсөгчдийн дунд байгалийн шинжлэх ухаанд суурилсан мэргэжлээр төгсөгчдийн тоо жилээс жилд буурч байна. Монгол улсад 2018 оны байдлаар нийт төгсөгчдийн ердөө 2.7% байгалийн ухааны мэргэжлээр, 2.2%&nbsp; хөдөө аж ахуйн чиглэлээр төгссөн. Угтаа бол өргөн уудам газар нутагтай, байгалийн олон хэв шинжтэй, хөдөө аж ахуй, уул уурхайн салбараар эдийн засгаа бүрдүүлдэг манай улсад дээрх чиглэлийн мэргэжилтнүүд нэмэгдэж байж салбар хоорондын уялдаа сайжирч, байгаль орчин, нийгэмд ээлтэй шийдвэр гарах юм.&nbsp;Монгол Экологи Төвөөс байгальд ээлтэй, нийгэмд оролцоотой иргэн бүтээх зорилгоор тав дахь жилдээ хэрэгжүүлж буй “Залуучуудын Тогтвортой Хөгжлийн Корпус” (YSC) хөтөлбөрийн дэргэдэх төслийн уралдааны оролцогчид шинжлэх ухаанч иргэдийг бэлтгэхэд хувь нэмрээ оруулж эхэллээ. “Teen Шийдэл 2024” төслийн уралдаанд Улаанбаатар хотоос оролцогч “Нобелийн шагналтнууд” баг ШИМТ буюу STEM буланг инновацлаг байдлаар байгуулах төслийн санааг боловсруулж 3.9 сая төгрөгийн санхүүжилтийн эзэн болсон юм.<img src="https://ezycourse.b-cdn.net/2962/cmcboq4vp00h6tp8z6ocrb7zg.jpg" alt="image" style="width: 100%; height: auto; cursor: pointer;" draggable="true"><blockquote>“STEM” гэдэг нь Science, Technology, Engineering &amp; Mathematics буюу “ШИМТ” Шинжлэх ухаан, Инженерчлэл, Математик, Технологи гэсэн үгсийн товчлол.</blockquote>“Bright futures” буюу “Гэрэлт ирээдүй” нэртэй энэхүү төсөл нь дунд сургуулийн сурагчдад интерактив суралцахуйн арга барилаар ШИМТ салбарын мэргэжлийг таниулах, хүүхдүүдийг шинжлэх ухаанд дурлуулах зорилготой. Тухайлбал хими, биологи, физик, инженерчлэлийн чиглэлд илүү төвлөрөн био-инженер, биологич, химич, цахилгаан, барилгын инженерийн мэргэжлүүдтэй холбоотой биет тоглоом, AR (Augmented Reality) технологи бүхий мэдээллийн самбаруудын хамт байршуулснаар хүүхдүүдийн сонирхлыг татаж, шинэ хоббитой болох, цаашлаад энэ чиглэлээр өөрийгөө хөгжүүлэх, танин мэдэхэд тусалж байна.&nbsp;Төслийн үр дүнд НЕБ-ын гурван сургуульд STEM булан байгуулж, AR (*AR: Augmented Reality- аливаа объектыг 2D, 3D байдлаар бодит мэт харуулах технологи)-д холбосон самбарын хамт байршуулаад байна. Үүний үр шимийг 3100 сурагч хүртэж, 10000 удаагийн давтамжтайгаар шинжлэх ухааны туршилт хийжээ.<img src="https://ezycourse.b-cdn.net/2962/cmcbozaoy00tpn38z32qr3vsl.png" alt="image" style="width: 100%; height: auto; cursor: pointer;" draggable="true"><img src="https://ezycourse.b-cdn.net/2962/cmcboqitl00hvp58z5770012v.jpg" alt="image" style="width: 100%; height: auto; cursor: pointer;" draggable="true">Санаа нэгтэйгээр төслөө боловсруулж, бодлоо бодитоор хэрэгжүүлж буй “Нобелийн шагналтнууд” багийн гишүүд бидэнд сэтгэгдлээ хуваалцлаа.А.Мөнгөнзул, Teen Solution 2024 уралдааны оролцогч, Нобелийн шагналтнууд багийн ахлагч<blockquote>Төсөл гэдгийг хэт албаны сүрдэм зүйл гэж хүлээж авахаасаа илүү найзуудтайгаа хамт бүтээлцэж байгаа дурсамж гэж хүлээж авбал илүү хөгжилтэй юм шиг ээ. Хүүхдүүдийн хэрэгжүүлж үзэж байгаа АНХНЫ төсөл болохоор санамсаргүй алдаа гаргах нь байж болохоор л зүйл. Тийм ч учраас багийнхандаа хатуу хандалгүйгээр “За за залуус аа, бүгдээрээ хамт л алдаа гаргачихлаа. Одоо яах уу?” гэж хэлээд л урагшлах нь бэрхшээлийг туулах хамгийн зөв зам мэт санагдсан. Аливаа зүйлд миний буруу, чиний буруу гэж байхгүй бидний буруу, бидний зөв л гэж байдаг юм билээ.&nbsp;&nbsp;Шинжлэх ухааны булангийнхаа нээлтийг хийж дуусаад тарах гэж байтал хэдэн хүүхдүүд “Эгч ээ, та маргааш ирэх юм уу? Маргааш энэ буланг та ажиллуулах юм уу?” гэж шаагилдан асуухад өөрийгөө яг л өвлийн өвгөн болчихсон мэт мэдэрсэн сэн. Яадаг ч байсан зөв л юманд цагаа зарцуулж, дүү нарт минь яг л хэрэгтэй зүйл байжээ гэсэн бодол төрсөн.ЕБС-ийн дунд ангийн хүүхдүүдэд манай төсөл хамгийн их хэрэгтэй байсан мэт санагдсан. Хүүхдүүдээр элемент таних туршилт хийлгэчихээд “Зэс ямар өнгийн дөлөөр шатдаг билээ?” гэхэд 6,7-р ангийнхан бүгдээрээ “НОГООН!” гээд л орилоход “За даа, манайхан химийн шалгалтынхаа нэг асуултад ч болов зөв хариулдаг болох нь дээ” гэж бодоход их л сайхан санагдсан. Цаашид илүү олон хүүхдүүдэд энэ мэдрэмжийг, энэ туршлагыг хүргэхийн тулд цар хүрээгээ өргөсгөж, алсдаа ТББ байгуулахаар төлөвлөж байна.&nbsp;&nbsp;Bright Futures төсөл намайг өөртөө итгэлтэй ч гэх үү, эсвэл ичгүүргүй ч гэх үү, нэг тийм хэтэрхий зоригтой хүүхэд болгочих шиг болсон. Төсөл хэрэгжилтийн үед асуудал бэрхшээл гарах нь цөөнгүй л дээ. Гэхдээ асуудал болгоноо бид дангаар шийдэж чадахгүй болохоор буруу тооцоолол хийснээ хүлээн зөвшөөрөөд, дараагийн алхмаа багаараа ярилцдаг. Нэг талаас багийнхан маань их зоригжуулдаг ч нөгөө талаас хийж буй үйлийн үр шимийг хүртэх 3000 гаруй хүүхэд намайг зоригтой байхаас өөр аргагүй болгож байгаа юм даа. Төсөл гэдэг яг үнэндээ тийм ч төвөгтэй хэцүү зүйл биш юм шиг санагдсан. Гол нь хийж байгаа зүйлдээ дуртай л байвал ямар ч хэцүү төвөгтэй бэрхшээлтэй тулгарсан даваад л гардаг юм билээ.</blockquote>Ц.Цогтбуян, Teen Solution 2024 уралдааны оролцогч, Нобелийн шагналтнууд багийн гишүүн<blockquote>Шинжлэх ухааны булангаа байгуулж, танилцуулаад явж байхад хүүхдүүдийн гайхсан, сонирхсон харц, “яагаад ингэдэг юм бол” гэж асуух нь сэтгэлд хамгийн тод үлджээ. Өмнө нь төсөл гэдэг зүйлийг зүгээр л нэг бичиг цаастай зууралдаж, худлаа юм хийсэн дүр үзүүлдэг ойлголт байх гэж боддог байсан. Гэвч үнэндээ төсөл гэдэг бодит өөрчлөлтийг авчрах боломж, хүсэл мөрөөдлөө үйлдэл болгох арга зам юм билээ. Төслийг хэрэгжүүлж байх хугацаанд хамгийн их ойлгосон зүйл бол, ямарваа нэгэн зүйл амархан байсан ч гэсэн үргэлж нэг зүйл дутуу үлддэг юм байна. Төгсийн төгс гэж бодсон зүйлүүд ч хүртэл муухай болчихсон байдаг юм байна. Харин алдсандаа биш алдаагаа яаж засах вэ гэдэг сэтгэлгээгээр ажил урагшилдгийг ойлгосон. Төсөл гэж нэрлэгдэх ажил нь хариуцлага, бүтээлч сэтгэлгээ, тууштай зан гэсэн гурван тулгын чулуун дээр тогтдог.</blockquote>А.Асыл, Teen Solution 2024 уралдааны оролцогч, Нобелийн шагналтнууд багийн гишүүн<blockquote>Багаараа хамт инээж хөөрөлдөж, бие биедээ санаа тавьж, ажлуудаа хувааж авах нь урамтай. Би чинь гэрээсээ гардаггүй төрлийн хүн, тав тухтай бүсээсээ гарч бусдад өөрийгөө таньж мэдээд зогсохгүй шинжлэх ухааныг ойлгоход нь тусалж байгаа нь үнэхээр сайхан.</blockquote>Оюуны цангааг тайлж, шинжлэх ухааныг ойртуулах ШИМТ булан сургууль бүрт байгуулагдаасай. Хөлгүй их эрдмийн далайг гатлах сэлүүр нь болоосой. Санаагаа бодитоор хэрэгжүүлж олон хүний амьдралд нөлөөлж буй “Нобелийн шагналтнууд” багийнхандаа болон, залж чиглүүлж өгсөн менторт баяр хүргэж, цар хүрээгээ өргөжүүлэхэд нь амжилт хүсье!

Оюуны цангааг тайлж, шинжлэх ухаанд ойртуулах ШИМТ буланг байгуулж эхэллээ.

Шинжлэх ухаанчдыг багаас нь бэлтгэх шийдэл байна

Шинжлэх ухаанчдыг багаас нь бэлтгэх шийдэл байна

Related Posts

Хортон шавжтай тэмцэх эрүүл шийдэл байна

Teen Шийдэл төслийн уралдаан 4 дэх жилдээ зарлагдлаа!